Hipnoza w leczeniu alkoholizmu
Hipnoza jest wykorzystywana jako jedna z metod leczenia zaburzeń depresyjnych i nerwicowych oraz w terapii uzależnień.
Czym jest hipnoza? Określa się ją jako stan psychiczny częściowego wyłączenia świadomości, charakteryzujący się wzmożoną podatnością na sugestię. Potocznie hipnozę określa się najczęściej jako stan odmiennej świadomości, pośredni między jawą a snem, czyli rodzaj sztucznego snu, który może odblokować strefę podświadomości. Natomiast ja traktuję hipnozę jako formę szczególnej relacji pomiędzy hipnotyzerem a osobą hipnotyzowaną. Jest to stan wysokiej koncentracji uwagi, zawężonej najczęściej tylko do kontaktu wzrokowego i słuchowego pomiędzy terapeutą i pacjentem. W tak specyficznej relacji dochodzi do ograniczenia percepcji sygnałów z poza tego obszaru. Jest to szczególny stan gotowości naszego mózgu, w którym nasza psychika jest gotowa do przyjęcia sugestii płynących od lekarza. W takim właśnie stanie przeprowadzam seans hipnotyczny. Pacjent utrzymuje kontakt wzrokowy z terapeutą, który stosuje w określonej kolejności, różnorodne sugestie hipnotyczne. Stwarza to specyficzną dynamikę seansu. Pacjent nie śpi, jak podczas klasycznej hipnozy, rozumie i pamięta każde moje słowo, cały czas utrzymuje kontakt z terapeutą. Właściwie nie jest to stan odprężenia, lecz wręcz odwrotnie – wzmożonej koncentracji, gotowości na przyjęcie sugestywnych słów hipnotyzującego.
Słowo to nieoceniony dar, który dała człowiekowi przyroda. Ogromna jest jego lecznicza siła, a w stanie hipnozy efekt ten jest 100-krotnie większy. Słowo lekarza, zabarwione w emocjonalnej otoczce i niosące zastrzyk pozytywnej energii podczas seansu, aktywizuje wewnętrzne obronne siły organizmu pacjenta - celem leczenia i zmiany jego przekonań. Organizm człowieka posiada wielkie możliwości, ukryte rezerwy, do maksymalnej mobilizacji których dochodzi w specyficznych warunkach, między innymi hipnozy. Stopień „zaabsorbowania” sugestią lekarza w hipnotycznym stanie czuwania, w stanie intensywnej koncentracji uwagi, w wyjątkowy, niepowtarzalny sposób utrwala i wzmacnia leczniczą sugestię. Przekazanie choremu wiedzy w takiej emocjonalno - sugestywnej formie mobilizuje jego przejście do pełnej trzeźwości.
Leczenie zaburzeń lękowych
Lęk może być objawem depresji lub występować niezależnie od niej. Może mieć charakter uogólniony (tzw. lęk wolnopłynący) lub pojawiać się nagle, bez widocznej przyczyny (tzw. lęk napadowy). Może się on pojawiać jako reakcja na silny stres, problemy rodzinne lub w pracy, na wieść o ciężkiej chorobie. Poznanie źródła lęku wymaga wnikliwej diagnostyki. Podstawą leczenia jest psychoterapia, głównie w podejściu indywidualnym. Symptomy lęku mogą być u różnych pacjentów podobne, lecz przyczyna zupełnie różna. W leczeniu objawów stosuję między innymi elementy terapii poznawczo-behawioralnej, treningi relaksacyjne, jak również hipnozę. Wśród technik hipnotycznych stosuję między innymi technikę wizualizacji, która polega na wyobrażaniu spokojnych miejsc, kojarzących się z pozytywnymi uczuciami - co ma na celu nauczyć pacjenta doświadczania spokoju i relaksowania się. Stosuję indukcję przekazywania pozytywnych emocji i uczuć. Współpracuję również z psychologami o podejściu psychodynamicznym. W niektórych sytuacjach, szczególnie w początkowych okresach terapii, zachodzi konieczność zastosowania farmakoterapii, która jest silnym elementem wspomagającym proces leczenia. O wyborze leku decyduje stan pacjenta oraz obraz kliniczny choroby. W terapii zaburzeń lękowych stosowane są przede wszystkim leki przeciwdepresyjne, które wykazują silne działanie przeciwlękowe. Należy jednak pamiętać, że farmakoterapia jest czynnikiem wspomagającym, lecz zastosowanie obydwu metod równocześnie – leczenia farmakologicznego i psychoterapii daje często najlepsze rezultaty.
Leczenie depresji
Podobnie jak lęk, depresja ma wiele twarzy. Rozróżnia się depresję endogenną, depresję sytuacyjną, depresję w reakcjach żałoby, depresję w przebiegu chorób somatycznych, depresję w przebiegu chorób organicznych mózgu itd. Ważna jest rzetelna diagnostyka stanu psychicznego pacjenta i postawienie trafnej diagnozy. Leczenie typowej, endogennej depresji opiera się głównie na leczeniu farmakologicznym. Nowoczesne leki przeciwdepresyjne mają wysoką skuteczność, mają mało objawów niepożądanych. Jednak o długości stosowania leku powinien decydować lekarz. Bardzo często, żeby utrwalić sukces leczenia i zapobiec nawrotom depresji leki powinny być zażywane przez określony czas. Zależy to od obrazu klinicznego depresji, stopnia jej nasilenia, wsparcia rodziny i przyjaciół. Budowanie relacji terapeutycznej pomiędzy lekarzem a pacjentem ma tutaj szczególne znaczenie. Psychoterapia jest w tym przypadku leczeniem uzupełniającym. W leczeniu depresji każdy pacjent jest traktowany przeze mnie indywidualnie. Stosuję różne formy psychoterapii, mające na celu polepszenie sytuacji psychologicznej pacjenta oraz zmiany schematów poznawczych dotyczących pozytywnej oceny samego siebie.
Leczenie otępienia
Problemy z pamięcią pojawiające się coraz częściej u osób w podeszłym wieku mają negatywny wpływ na codzienne życie i funkcjonowanie. Zaburzenia początkowo dotyczą pamięci świeżej – taka osoba często nie pamięta gdzie zostawiła klucze, szuka swoich rzeczy, wielokrotnie powtarza te same wypowiedzi. Bardzo często pamięć wydarzeń z dzieciństwa i młodości jest nienaruszona. Początkowo u osób zaczynają się pojawiać zaburzenia nastroju – drażliwość lub depresja. Osoba dotknięta otępieniem zaczyna zapominać adres zamieszkania, imiona bliskich, nazw przedmiotów. Z czasem mogą rozwijać się urojenia – osoba taka staje się podejrzliwa, nabiera przekonań, że najbliżsi ją okradają, robią jej na złość, chcą się pozbyć. Często może dochodzić do przejawów agresji. W leczeniu zaburzeń otępiennych stosuje się leki spowalniające proces choroby, poprawiające funkcje poznawcze oraz leki korygujące nastrój i zachowanie pacjenta. Jednym z najważniejszych elementów jest psychoedukacja i wsparcie ze strony rodziny.
Leczenie zaburzeń snu
W leczeniu bezsenności stosuje się obecnie dwie grupy leków: leki uspakajające należące głównie do grupy benzodiazepin oraz leki przeciwdepresyjne. Zaletą pierwszych jest szybkie działanie, niemal natychmiastowe zaśnięcie. Wadą – silne właściwości uzależniające, co wiąże się z tym, że leki te można stosować maksymalnie do 4 tygodni. Natomiast zaletą tych drugich jest to, że nie uzależniają- działają jednak po dłuższym okresie zażywania i są ostatecznie lekami na depresję a nie na bezsenność. Bezsenności nie należy leczyć tylko lekami. Mogą one być jedynie środkiem pomocniczym. Podstawowymi elementami psychoterapii stosowanymi w leczeniu zaburzeń snu są metody behawioralne. Przykładem może być metoda ograniczania snu - pacjentowi zaleca się, aby kładł się do łóżka dopiero o tej godzinie, o której zwykle zasypia, budził się natomiast o tej godzinie o której zwykle się budził w poprzednich dniach. Ważna jest także zmiana przyzwyczajeń (tzw. higiena snu) - po położeniu się do łóżka nie wolno czytać ani oglądać telewizji. Jeżeli w ciągu 20-30 minut nie uda się zasnąć, powinno się wstać i np. poczytać książkę lub pooglądać czasopisma. Nie włączać natomiast telewizora ani nie słuchać radia, unikając nadmiernych bodźców. Po około pół godzinie ponownie położyć się do łóżka. Za którymś razem udaje zasnąć. Dobre efekty przynosi zastosowywanie metod relaksacji lub autosugestii.